Şarabın Dünyası

Bundan sonra blogumda  gıda mühendisi arkadaşlarımın uzman oldukları sektörle ilgili hazırladıkları yazıları da bulacaksınız.İlk yazıyı uzun süre görmeyip, yıllar sonra Kanyon Şarap Günleri’nde karşılaştığım çok sevgili önolog arkadaşım Aslı’dan rica ettim o da beni kırmadı , ülkemizde ve dünyada şarap sektörünü genel olarak değerlendiren yazısını keyifle okuyacağınızı düşünüyorum.

 

Şarabın Dünyası,

 İlk bakışta ikiye bölünmüş gibi görünüyor Şarabın Dünyası, “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” şeklinde. Şarap severlerin sık kullandıkları bu terimler ne ifade ediyor tam olarak? Bazı coğrafi bölgelerin çok uzun zamanlardan beri Dünya’nın şarap ihtiyacını karşıladıklarını ve halklarının sofralarında şarap bulundurduklarını biliyoruz. Geleneksel şarap üreticisi bu bölgelerin ülkelerine yeni şarap üreticisi ülkelerin eklenmesiyle şarap dünyasının yapısı da değişmeye başladı. Pazara sonradan katılan ülkeler,

Benim de Alerjik Bir Bünyem Varmış

 Uzun zamandır gıda güvenliği sistemleri ile ilgili eğitimler veriyor ve gıda firmalarını denetliyorum.BRC, IFS standartlarıyla çalışmaya başladığımdan beri de bu eğitim ve denetimlerin en önemli kısımlarından birini alerjenlerin firma tarafından nasıl ele alınması gerektiğiyle  ilgili maddeler oluşturuyor.Şimdiye kadar alerjenlerin etkilerinden bahsederken internetten okuduklarımı, sağlık sektöründen konuştuğum kişilerden aldığım bilgileri ve alerjisi olan tanıdıklarımın yaşadıklarını anlatıyordum.Ama geçenlerde  alerjik reaksiyonun nasıl bir etkisi olduğunu şahsen yaşadım.
Perşembe günü uzun bir denetimden çıkıp eve geldim, gün içinde çok atıştırdığım için akşam yemeği yemedim.Evde ufak tefek işlerimi halledip maillerimi kontrol ederken saat 23 civarında mutfaktan ufak bir kase kaju fıstığı yanıma alıp çalışırken yemeğe başladım.15-20 dakika içinde bacaklarımda,kollarımda hafif hafif kaşıntı başladı.Gözüm ekranda işlerimi yaparken bir süre kaşıntının ne kadar yaygın bir alanda olduğunu farketmedim hatta kaşıntının giydiğim kıyafetteki deterjan kalıntısından ya da böcek ısırığından olduğunu düşündüm.Ama kısa sürede kaşıntının sırtıma kadar çıkması ve kaşınan bölgeleri açınca yaygın ve oldukça belirgin kabarıklıkları görüp bir de az önce alerjen gıdalar listesinden kaju yediğimi hatırlayınca gıda alerjisi geçirdiğimi farkettim.Alerjenlerin küçük dilin şişmesi ve solunumun durması gibi etkiler de  gösterebileceğini bildiğimden oldukça korkarak bir hastaneye gittim, antihistamin ve steroid enjeksiyonundan sonra tüm belirtiler bir saat içinde ortadan kalktı.Ben de bu yaşıma kadar keyifle yediğim bir yiyeceğe vücudumun birdenbire tepki verebildiğini ve alerjik bir bünyem olduğunu öğrenmiş oldum.
Benim yaşadığım oldukça hafif bir reaksiyondu sanıyorum, alerji sırasında görülebilen diğer tepkiler şöyle:

1. Kurdeşen
2. Yüz kızarması, kızarıklık
3. Ağızda karıncalanma, yanma veya kaşıntı hissi
4. Yüz, dil veya dudaklarda şişme
5. Bulantı ve kusma
6. Karında kramplar
7. Öksürme veya hapşırma
8. Baş dönmesi
9. Boğaz ve ses tellerinde şişme
10. Nefes alma güçlüğü
11. Bilinç kaybı

oldukça ciddileşebilen bu tepkiler hastaneye yakınken gerçekleşirse ne ala ama ya uçakta, yolda, yurtdışında bir toplantıda ya da size müdahale edilmesinin uzun zaman alacağı bir yerde gerçekleşirse? Bu nedenle gıda sektörü olarak ürettikleri ürünlerdeki alerjen maddeleri tanımlamak ve bu maddelerin varlığıyla ilgili tüketiciyi bilgilendirmek anlamında üreticilere çok iş düşüyor.

Alerjenleri sadece etikette deklare etmek yeterli midir?

 Gıda alerjisi son yıllarda giderek daha çok gündeme gelen, BRC, IFS standartları tarafından titizlikle sorgulanan ve bazı durumlarda öldürücü olabildiği için gıda işletmeleri tarafından detaylı değerlendirilip dikkatle ele alınması gereken konulardan biri.
Alerjen yönetimi işletme içinde hemen her birimi ilgilendiren bir konudur ve en azından şu başlıkları içermelidir: Ürünün üretildiği ve satıldığı ülkelerdeki yasal olarak alerjen kabul edilen maddelerin belirlenmesi, firma içinde kullanılan alerjenlerin tanımlanması, ürün reçetelerinin incelenip alerjen içeren ve içermeyen ürünlerin belirlenmesi, depolama, üretim , paketleme basamaklarında çapraz bulaşma olasılıklarının değerlendirilmesi, buna bağlı olarak üretim planlama ve temizlik  planının gözden geçirilmesi, kullanılan ekipmandan alerjen bulaşması olasılığının incelenmesi (örn. tartım için kullanılan aletler), personelin dışarıdan alerjen içeren gıda sokmasının engellenmesi, paçal yapılan ürünlerde alerjen içeren içermeyen ayrıştırılmasının yapılması, etikette alerjen girdilerin deklarasyonu,vb.
Etikete bu deklarasyonun yapılmasındaki amaç; alerjisi olan tüketiciyi bilgilendirmek, korumaktır.Etikette  alerjik olduğu maddeyi okuyan tüketici ürünü tüketmeme şansına sahip olacaktır.Üstteki paragrafta bahsettiğim sistemi uyguladığı halde bulaşmayı önleyemeyen bir firmanın ürünlerine koyacağı uyarı elbette tüketiciyi korumak için son derece gereklidir.
Ancak kişisel gözlemim bazı üretici  firmaların herhangi bir risk analizi yapmadan ya da önleyici basamakları atlayarak,  kendini güvenceye almak için mümkün olan tüm alerjenlerle ilgili ‘içerebilir’ ibaresini etikete bastığı yönünde. Bu durumda yumurtaya alerjisi olan bir tüketicinin markete gittiğinde elini attığı her üründe ‘yumurta içerebilir’ ibaresiyle karşılaştığını düşünelim.Bir kısmı gerçekten yumurta içeren, bir kısmıysa risk analizi bile uygulamayan üretici firmanın içinde belki de ‘yumurta’nın ‘y’si bulunmayan ürünlerine yazdığı bu uyarılar nedeniyle tüketici bir süre sonra kendisine uygun,tüketebileceği ürün bulamayacaktır.
Sektör olarak tüm bu uygulamaların amacının tüketicinin alanını daraltmak değil, tüketiciye daha güvenilir ürün sağlamak olduğunu hatırlamalı, standart ve yasaları buna göre yorumlamalıyız.